Cynrychiolaeth menywod yn y Cynulliad yn crebachu

Author:
Electoral Reform Society,

Posted on the 25th April 2016

Yn gyffredinol, mae amrywiaeth mewn Seneddau ar y cynnydd ar draws y DU a’r byd.

Ond mae’n bell o fod yn anochel – a mae gwneud ein sefydliadau adlewyrchu’r cyhoedd maent yn eu cynrychioli yn waith caled.

Felly mae’n anffodus i ddod a newyddion drwg. Dros y penwythnos mi gyhoeddodd ERS Cymru ymchwil newydd sy’n dangos bod ar Fai 5ed bydd cynrychiolaeth menywod yn y Cynulliad yn debygol o aros yn ei unfan.

Mae ein hadroddiad, Merched yn y Cynulliad Cenedlaethol wedi darganfod ffeithiau arwyddocaol:

• Mae menywod yn llawer mwy tebygol na dynion o fod yn ymladd seddi sydd ar ‘faes y gad’, a seddi ymylol, yn yr etholiad hwn – mae 10 o’r 11 sydd ar ‘faes y gad’ yn cael eu hamddiffyn gan fenywod, o’i gymharu â seddi etholaethol mwy diogel sydd a tua tri chwarter ohonynt yn cael eu hamddiffyn gan ddynion.

• Mae 15 sedd etholaethol y Cynulliad erioed wedi ennill gan menyw – a 7 sedd ar ôl mis Mai yn debygol o gario ymlaen y record hwnnw o fyth cael fenyw yn AC neu AS.

Yn yr etholiad, mae’n debygol y bydd rhwng 22 (sy’n gwneud i fyny 37% o’r Senedd) a 28 (45%) o ACau benywaidd yn cael eu hethol, sef cyfartaledd o 40%. Mae hyn yn cymharu â’r 25 a etholwyd yn 2011, gan wneud i fyny 42% o’r Senedd. Ac er bod 40% yn well na’r 29% yn San Steffan, mae’n peri pryder i weld y Senedd yn aros yn ei unfan – neu hyd yn oed yn gostwng. Mae hefyd yn cymharu’n wael â’r cyfran o 52% y Cynulliad yn ferched rhwng 2005-2007, neu’r 47% yn 2007-2011.

Rydym yn credu bod Cynulliad amrywiol yn bwysig i wir gynrychioli Cymru ac i sicrhau bod pob llais yn cael ei glywed. Pan fydd pobl o bob cefndir yn cael eu cynrychioli, rydym yn cael ystod eang o safbwyntiau a phrofiadau, sy’n cryfhau ein democratiaeth.

Gallwn wneud yn well na hyn – a dyna pam rydym yn galw ar y pleidiau oll i weithredu ar amrywiaeth – gweler ein maniffesto a lawnsiwyd wythnos diwethaf.

Mae’r canfyddiadau hyn yn siomedig. Ond os y cymerid camau gan llywodraeth nesaf Cymru, gallwn gael wleidyddiaeth yng Nghymru sy’n gweithio i ni i gyd.

Wrth gwrs, byddwn ond yn gwybod beth sydd wedi digwydd ar ôl mis Mai y 5ed. Ond os ydym wedi mynd yn ôl neu arafu ar gynnydd, gadewch i ni wneud yn siŵr ein bod i gyd yn gweithio gyda’i gilydd i wneud rhywbeth am y peth.

Darllenwch ein hadroddiad newydd, ‘Menywod yn y Cynulliad Cenedlaethol’ yma

Read more posts...

ERS Scotland: Our plans for the years ahead

At ERS Scotland we are constantly monitoring the political seas and updating our course to make sure we have the proper heading. Following this year’s local elections, the elections to the Scottish Parliament in 2021,...

Posted 24 May 2022

Much more can be achieved to build a Scottish democracy fit for the the 21st Century